1. Đây là văn bản gì
Chính phủ đã ban hành Nghị định 336/2026/NĐ-CP ngày 22 tháng 8 năm 2026. Văn bản này quy định việc thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh qua cơ chế một cửa quốc gia và cơ chế một cửa ASEAN. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 10 năm 2026.
Nghị định quy định quy chế quản lý, vận hành Cổng thông tin một cửa quốc gia, việc trao đổi và chia sẻ dữ liệu điện tử giữa các bên tham gia hoạt động kinh tế đối ngoại và các cơ quan nhà nước. Văn bản cũng xác định giá trị pháp lý của chứng từ điện tử, quy trình xử lý sự cố kỹ thuật và cơ chế phối hợp giữa các bộ chuyên ngành.
2. Đối tượng áp dụng
Nghị định áp dụng đối với phạm vi rộng các đối tượng tham gia hoạt động thương mại quốc tế và logistics. Danh sách bao gồm các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân thực hiện thủ tục đối với hàng hóa và phương tiện vận tải khi xuất khẩu, nhập khẩu và quá cảnh.
Ngoài ra, các đối tượng chịu sự điều chỉnh còn gồm có:
- Các bên liên quan đến hoạt động xuất nhập cảnh của hàng hóa, cá nhân và phương tiện vận tải,
- Cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính,
- Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số,
- Đơn vị phát triển và cung cấp phần mềm chuyên ngành.
3. Các thay đổi và yêu cầu chính
Nghị định xác lập các nguyên tắc cơ bản trong việc tương tác điện tử. Người khai gửi thông tin và chứng từ điện tử qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Các cơ quan chuyên ngành có thẩm quyền đưa ra quyết định xử lý trên cổng, sau đó cơ quan hải quan ra quyết định thông quan hàng hóa hoặc xác nhận hoàn thành thủ tục hải quan cho phương tiện vận tải và gửi kết quả phản hồi lại hệ thống.
Những nội dung trọng tâm của văn bản bao gồm:
- Áp dụng mã số định danh điện tử của hàng hóa nhập khẩu do hệ thống thông tin hải quan cấp nhằm quản lý thống nhất và kiểm soát xuyên suốt,
- Bắt buộc sử dụng chữ ký số khi nộp chứng từ và thực hiện các giao dịch điện tử qua cơ chế một cửa,
- Ban hành quy định về kết nối và chuyển đổi chứng từ điện tử sang chứng từ giấy cũng như ngược lại,
- Chuẩn hóa quy trình trao đổi thông tin đối với mọi loại hình vận tải quốc tế, bao gồm tàu bay, tàu biển, tàu thủy nội địa, ô tô và phương tiện đường sắt liên vận quốc tế,
- Quy định việc trao đổi dữ liệu xuyên biên giới trong khuôn khổ cơ chế một cửa các nước ASEAN.
4. Các nội dung bị thay thế và thời gian chuyển tiếp
Từ ngày 15 tháng 10 năm 2026, Nghị định 336/2026/NĐ-CP bãi bỏ và thay thế Nghị định 85/2019/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2019 của Chính phủ. Đồng thời, Nghị định 27/2011/NĐ-CP ngày 9 tháng 4 năm 2011 cùng với các nội dung sửa đổi theo Nghị định 75/2013/NĐ-CP về thông tin hành khách chuyến bay cũng bị bãi bỏ hoàn toàn.
Điều 49 quy định về điều khoản chuyển tiếp. Trường hợp hệ thống chuyên ngành của các bộ chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, các cơ quan này được phép gửi kết quả xử lý đến Cổng thông tin một cửa quốc gia theo định dạng hiện có dựa trên tiêu chuẩn của Bộ Tài chính. Chế độ chuyển tiếp này có hiệu lực không quá một năm kể từ ngày nghị định có hiệu lực thi hành. Lộ trình triển khai cụ thể cho từng thủ tục sẽ do Bộ trưởng Bộ Tài chính quyết định.